Bugun...


FEYZA UÇAK

facebook-paylas
KARA SEVDA MI KARA SAFRA MI?
Tarih: 21-04-2021 23:12:00 Güncelleme: 21-04-2021 23:12:00


 Günümüzde aşk, istek, tutku, aşırı sevgi manasına gelen sevda kelimesi; aslen Arapça aswad>esved kelimesinden gelmektedir. Esved siyah, kara anlamı taşımaktadır. Hacer'ül Esved'den de hatırlayacağınız gibi, malum o da kara taş demektir.
      Türkçedeki sevda sözü , Hipokratın vücutta bulunduğunu belittiği dört sıvıdan biridir. Kara safra olarak bilinen sevda, karaciğerin salgılamasıyla oluşmaktadır. İlk çağda Yunan bilgeleri karaciğeri, duyguları yöneten bir organ olarak görmüşlerdi. Aşkın, tutkunun, nefretin, öfkenin, sevginin yönlendiricisi karaciğer olarak biliniyordu. Bugün de bu belirleme geçerliliğini koruyor. Karaciğer hastalarının kimi zaman karamsar; kimi zaman aşırı tutkulara kimi zamanda yaratıcı sanatsal duygulara sahip oluşları bilinen bir gerçek.
      Peki Kutadgu Bilig'te nasıl geçer sevda kelimesi? "Kara körse taġ ya kuḏuġ körse üt / bu sawdā küçenmiş bolur." Yani "rüyasında kara görse veya dağ ve kuyu görse sevdası artmış demektir." Eski dilde de sevda hem kara, safra anlamı taşır hem de akıl dışı arzu, tutku anlamı taşır. 
     Gelelim günümüze... Sevda kelimesi artık pek çok dilde demodedir. Orhan Veli "Sevdalım, senin yüzünden bu hâlım" diye seslenirken sevdiğine şimdi "aşkım, sevgilim, bebeğim, birtanem" vs kelimelerden sevdaya yer kalmamaktadır. "Yar" kelimesi de aynı kaderi paylaşır sevda ile. Yar kelimesi de dost, tanıdık, arkadaş anlamı taşır. Belki eskilerin sevgilerinin daha uzun ömürlü, daha sağlam, daha içten olması da bundandır. Günü geçirmelik kavalye olarak görmez onlar sevdiklerini; önce gönlüne dost, arkadaş edinir. Kimbilir, her şeyi Rabbinden gelen olarak kabul eden nesil; belki de yarini elestten bir tanıdık bilir kendine. Sevdası olur yar dediği. Onun hissettiği geçici heves değil; aklını başından alan bir his, yarsız dünyasının kapkara olacağını düşündüğü bir inançtır. Velhasıl sevdadır... Bu yüzden şiirlerimizde, sözlerimizde sevdanın yeri sevgiden çok farklıdır. Daha geniş kapsamlıdır, anlamı daha derindir. Tıpkı gönül kelimesinin, kalp kelimesinden daha derin anlam taşıması gibi.
     Sevda... Yükü ağırdır sevdanın. Geçici hevesler, geçici arzular; elde etmek ve elde ettikten sonra kolayca vazgeçmek üzerine kuruluyken; sevda, türkülerde bile "Soğumadan elde kına zülfün telin yere sermem" dedirtendir. Yar, sevdalı kıymetlidir. Saçının teline zarar getirmekten çekinilendir. Ve sevdalılar... Seç denilse yarin zehrini seçip, ağyarın balına tamah etmeyenlerdir. Ancak bu kadar önemli, bu kadar derin olan güzellik; aynı zamanda insanı içten içe bitiren, içten içe yakandır da. Şimdi siz karar verin kara sevda mı, kara safra mı?
 
 
Feyza Uçak




FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI